یکی از اولین آثاریه که — و امیدواریم آخرینش نباشه — ژانر قدیمی خانوادههای بدبخت رو با یه سبک خیلی جدیدتر، یعنی رمانهای اینترنتی، ترکیب کرده... به نظر میرسه مدلین کش تونسته یه نقطه تعادل بین بیتفاوتی و احساساتیگری پیدا کنه... این رمانیه درباره اثرات مخرب زندگی مدرن، اما خودش حس مخرب بودن نداره. کش با ما مهربونه، شاید حتی بیش از حد مهربون... باورنکردنیه... انگار شخصیتهای منفی توی رمان کش، نمیتونن تا تهش روی شرارتشون بمونن. اختلافاتی که هیچ راه حلی ندارن، با یه مدت کوتاه فکر کردن به خود، حل میشن. نتیجه کلیش اینه که بادِ داستان میخوابه... کش با قرار دادن خودش در کنار آدمهایی مثل زادی اسمیت و جاناتان فرانزن، دقیقاً همون تنشی رو از بین برده که باعث میشه اینجور رمانها جواب بدن. خانوادهها میتونن یه واحد حمایتی قوی باشن، اما بهای این پیوند اینه که وقتی از هم میپاشن، تبدیل میشن به یه ماشین تولید غم... حیف شد، چون یه رمان خانوادگی عالی درباره فضای اینترنت، باید خطرات آنلاین رو جدی بگیره.
برههای گمشده
مدلین کش دنیای موازی لاست لمبز رو با یه نثر زنده و روان که با شوخیهای هوشمندانه و یه رنگه، ترسیم کرده... هرچند به نظر میرسه کتاب همیشه نمیدونه دقیقاً چقدر باید با خودش جدی باشه... اما کش با اون نثر پرانرژی و تخیل بیقرارش، فراتر از یه توصیف ساده از این دنیا رفته؛ اون عملاً این دنیا رو از نو خلق کرده.
برخی از نقدها
اولین رمان مدلین کش، یعنی لاست لمز، در حد و اندازه کارهای کینگزلی ایمیس نیست، اما به طرز عجیبی خندهداره؛ یه چیزی تو مایههای د فمیلی فنگ اثر کوین ویلسون، با چاشنی دلپذیری از فضای عجیبوغریب نل زینک. کش که بیست و نه سالشه و مؤسس یه مجله مستقل به اسم فوراور مگزین هست، تونسته مفاهیم عجیب و شیرین رو در قالب جملاتی بهشدت منسجم و اثرگذار پیاده کنه. جای تعجب نیست که حق تبدیل این رمان به فیلم همین حالا هم فروخته شده... بله، خود رمان و ساختار کمدیش تو پیچیدگیهای اواخر داستان یه کم افت میکنه. خب، حفظ یه ریتم یکنواخت روی این مسیر پر از دیوانگی اصلاً کار راحتی نیست. همونطور که اندرو شان گریر تو رمان لس ثابت کرد، راز موفقیت رمانهای کمدی مدرن در «کمتر گفتن» و ایجازه. اما کش در نهایت یه پایانبندی بهشدت رضایتبخش خلق میکنه؛ تصویری از محبت خانوادگی که ذرهای از عجیبوغریب بودنِ دوستداشتنیِ شخصیتهاش کم نمیکنه و بهمون یادآوری میکنه که پیدا شدن چه حس فوقالعادهای داره.
اعتمادبهنفس کمدی عجیبی داره... لوئیز نمونه بارز فرزند وسط خانوادهست که بین خواستههای بقیه گم میشه؛ اما آیا درسته که نویسنده هم اون رو گم کنه؟ شاید این اتفاق عمدی باشه و یه جور شوخی با وضعیت ذاتی اون باشه، ولی در نهایت باعث شده یه حفره نارضایتبخش وسط رمان ایجاد بشه... کتاب خندهداره، حتی وقتی داره از کنترل خارج میشه یا وقتی تلخیِ داستان بیشتر میشه. مدلین کش علاقه خاصی به نوشتن لیستهای هیپنوتیزمکننده و خندهداری داره... اما گاهی این خندههای اغراقآمیز انگار جایگزینی برای یه پیرنگ متفکرانه و شخصیتپردازی دقیق شده... مدلسازی مدلین کش از ازدواج خانواده فلین، مستعد کلیشهشدن و توضیحهای بیش از حد است... شروعی مطمئن، هرچند نوسانی، برای نویسندهای که حس طنز سیاه عجیبی داره.
حس شوخطبعی مدلین کش موتور محرک داستانه؛ در عین حال که پوچه، تیزبین هم هست و به هر کدوم از راویان چنان خودآگاهی و دلزدگیای از دنیا میده که باعث میشه ماجراجوییهاشون همزمان هم آزاردهندهتر و هم جذابتر بشه... هرچند ریتم رمان بیش از حد سریع و مرتبه و گرههای اصلی داستان رو طوری باز میکنه که بعد از اون همه بالا بردن تنش در ۹۰ درصد کتاب، یه کم بیش از حد راحت و اتفاقی به نظر میرسه، اما لاست لمبز به خاطر نگاه تازهاش به واقعیتهای هر روزهی ما که داره روز به روز دیوانهوارتر میشه، اثرگذار بود و تونست توی اصول اولیهی انسانیت تسکین پیدا کنه.
یه داستان بهطرز لذتبخشی مضحک درباره همون وسواسهای همیشگی آمریکاییها: تئوریهای توطئه درباره نظارت، تروریسم، زودگذری جوونی و فروپاشی خانواده... پایانبندیاش بهطور غافلگیرکنندهای لطیفه، شاید حتی یه ذره بیش از حد صمیمی؛ ولی شاید میل مسیحیت توی رمان، تهش بخشی از شوخی و طنز داستان باشه. کاملاً معلومه مدلین کش کلی وقت توی عجیبترین گوشههای اینترنت گذرونده؛ با کمال میل هر مسیر عجیبی که دفعه بعد ما رو ببره، دنبالش میرم.
یه جوریه که همزمان هم تند و تیزه، هم سبک و راحت، و هم مدام به خودش ارجاع میده... بعضی از خطوط داستانی بیشتر از بقیه تو اولویتن و یه مدتهای طولانی خبری از بعضی شخصیتها نمیشه... هرچند در نهایت به نظر میرسه این گپها عمدی بوده... ولی خب، لحظات عمیق و تکاندهنده هم کم نیست. هر صفحه از اولین رمان مدلین کش واقعاً آدم رو میخکوب میکنه و لحن نویسندگیش قطعاً دل و خنده مخاطب رو میبره. مطمئنم هر اثر طنز و ظریف دیگهای که بنویسه رو خواهم خوند.
یه رمان هنرمندانه که خیلی وقتها خندهداره... مدلین کش شوخیهایی رو میپرونه که واقعاً خندوندهم... هر کدوم از شخصیتهای لاست لمز یه انگیزه تکبعدی و ساده دارن... یه ویژگی تکراری توی لاست لمز اینه که نویسندگی کمدی کش روی کاتهای سریع تکیه داره. صحنهها رو دقیقاً وقتی که دارن جذاب میشن تموم میکنه و درست وقتی که تحریکاتش به نقطهای میرسه که دیگه راه دفاعی وجود نداره، عقب میکشه... در نهایت، قلم کش بیشتر شبیه یه دختر سفیدپوستِ افادهای و عجیبغریبه تا یه تحریککننده و جنجالی واقعی.
یه کتاب شوخ و پرانرژی... شاید داستان بعضی جاها بیش از حد فضای رمان رو بگیره؛ غلطهای تایپی ریزش هم ممکنه برای بعضیا جالب باشه (یا شاید باید میگفتم رو اعصابه؟)؛ اما تو دورهای که تئوریهای توطئه واقعاً هم به شکل تکاندهندهای درست از آب در میان و هم به شکل تکاندهندهای غلط، و وقتی که بیشتر از هر وقت دیگهای به مهربونیهای قدیمی و خنده نیاز داریم، مدلین کش یه صدای تازه، خوشحال و انرژیبخش است.
با اعتمادبهنفس و جسورانه... یه جاهایی انرژیاش اونقدر زیاده که انگار پاش شکسته ولی هنوز داره با تمام سرعت میدوئه و کنترلش از دستش در میره... ولی خب، همین زیادهرویها بخشی از روح و ذات این کتابه و نمیشه جداشون کرد... مدلین کش ثابت کرد نویسندهایه با یه سبک خاص، که میتونه زشتیهای نهفته در دل روزمرگیها رو ببینه و به قصههایی که سازمانهای غولپیکر برای توجیه خودشون میبافن، اصلاً اعتماد نداره.
اگه داستانش یه کم عجیب و غریب به نظر میرسه، خب هستش؛ و دقیقاً جذابیتش هم همینجاست. مدلین کش تونسته تمام اون فضای خندهدار و ملودرام فیلمهای اکشن و رمانتیک-کمدیهای دوران دبیرستان رو توی یه نثر صیقلخورده و تمیز جا بده... با وجود تمام این عجایب و تندیاش، و با اینکه نویسندهاش یکی از اون آدمهای «همیشهآنلاین»ـه، ولی لاست لمز واقعاً دلگرمکنندهست. شوخطبعی مدلین کش یه جور سخاوتمندی داره که کمتر پیش میآد توی نویسندههای شوخ دیگه ببینیم.
دیوانهوار است... بخشی از اثر یک کلاهبرداری جنایی عجیب و غریب است، بخشی طنز اجتماعی عصبی و بخشی هم درام-کمدیِ صمیمانهای درباره خانواده؛ چه خانوادهای که با آن به دنیا میآییم و چه خانوادهای که خودمان انتخاب میکنیم. چیزی که باعث میشود لاست لمز درگیر زیادهروی در اجرای ایدههایش نشود، علاقه مشهود مدلین کش به شخصیتهای عجیب و درماندهاش است. برای مثال، سکانس سمپاشها یکی از تاثیرگذارترین بخشهای این رمان شلوغپلوغ است.
بین اون همه شخصیت عجیب و غریب و موقعیتهای پرت و پرت، جملات قلمبهسلمبه و سبک نوشتاری خاص، و شوخیهای بیوقفه مدلین کش، کتاب انگار مثل هارپر، بیش از حد باهوشه و همین باعث میشه یه جاهایی زیادهروی کنه؛ اما خانواده فلین اونقدر واقعی هستن که دل آدم رو ببرن. با انرژی کمدی بالا و پیچشهای داستانی جسورانه، یه اثر اول واقعاً دلنشینه.
به طرز لذتبخشی زده به سرش... مدلین کش بحرانهای خانوادگی رو با ترکیب برنده و جذابی از کمدی سیاه و شیرینیِ معصومانه روایت میکنه... داستانی گیرا و تا حدی کارتونیه که استعداد خانم کش در خلق دیالوگهای تند و تیز و شخصیتهای عجیب و دوستداشتنی رو به رخ میکشه. این هم کمک کرده که معلوم باشه خود نویسنده موقع نوشتن حسابی کیف کرده.
مدلین کش دنیای موازی لاست لمبز رو با یه نثر زنده و روان که با شوخیهای هوشمندانه و یه رنگه، ترسیم کرده... هرچند به نظر میرسه کتاب همیشه نمیدونه دقیقاً چقدر باید با خودش جدی باشه... اما کش با اون نثر پرانرژی و تخیل بیقرارش، فراتر از یه توصیف ساده از این دنیا رفته؛ اون عملاً این دنیا رو از نو خلق کرده.
مدلین کش یه قصهگوی مادرزاد و باهوشه و رمان خانوادگیش که حال و هوای آثار فرانزن رو داره، با اعتمادبهنفس و ظرافت پیش میره... انگار این روایت همیشه وجود داشته و فقط منتظر یه نویسنده بااستعداد بوده تا بیاد و بهش شکل بده. هر چی از این اثر تعریف میکنن راسته.
علاوه بر شوخیهای بهجا و فراوان، مدلین کش یه ماجراجویی سرگرمکننده رو هم تو دل داستان گنجونده که توش اعضای خانواده فرصت پیدا میکنن تا نقاط قوتشون رو نشون بدن. یه اثر دلنشین و روان که آدم رو یاد بهترین کارهای کوین ویلسون میندازه.
در حالی که کارهای همردههای مدلین کش ممکنه از نظر سیاسی بهروز، جسور، سطح بالا و سرگرمکننده باشن، اما کش یه قدم فراتر رفته؛ لاست لمز همهی این ویژگیها رو داره و در کنارش، احساس و قلب هم داره.
نقدی با این امتیاز پیدا نشد.
- Madeline Cashنویسنده
- چاپها و ویرایشها۱
- ناشرFarrar, Straus and Giroux
- شابک9780374619237
- Open Library